Welke vormen van cliëntparticipatie zijn er?

Er zijn vier niveau's van cliëntparticipatie die het LCFJ onderscheidt:

*individuele participatie: hulpverleners moeten met de kinderen, jongeren en ouders bespreken welke vorm(en) van hulp er ingezet gaan worden en waarom, en moeten daarin rekening houden met de mogelijkheden en wensen van de kinderen, jongeren en ouders en iedereen die betrokken zijn bij hen. Zelfs bij gedwongen hulpverlening is het belangrijk dat er mét cliënten wordt beslist en niet alleen óver cliënten.

*instellingsparticipatie: binnen een organisatie van een aanbieder van jeugdzorg moeten cliënten kunnen meepraten over de geleverde zorg aan cliënten. Dit kan via de (wettelijk verplichte) cliëntenraad, waarin cliënten zitting kunnen nemen om te overleggen met de directie, maar het kan ook via klankbordgroepen, voorlichtingsavonden, tevredenheidsonderzoeken, cliëntenaudits en ga maar door. Er zijn veel vormen mogelijk, maar belangrijk is het om te weten dat cliënten niet hoeven te wachten tot zij gevraagd worden de directie te adviseren. Als hier geen vormen voor zijn, dan mogen ook cliënten het initiatief hiertoe nemen, bijvoorbeeld door het zélf oprichten van een cliëntenraad.

*provinciale participatie: er zijn verschilende vormen van participatie waarbij cliënten de provincies kunnen beïnvloeden in het gevoerde beleid ten opzichte van jeugdzorg, de meeste voorkomende zijn provinciale platforms, waarin vaak leden van verschillende cliëntenraden zijn vertegenwoordigd. Deze platforms zijn wettelijk niet verplicht, maar wat niet verplicht is, is ook niet verboden.

*landelijke participatie: ook landelijk kunnen cliënten meepraten over het gevoerde beleid en ook landelijk geldt: cliënten hoeven niet te wachten tot zij gevraagd worden, maar mogen ook zelf initiatief nemen. Het LCFJ vervult een deel van de stem van de cliënt naar de landelijke overheid, maar er zijn natuurlijk ook andere wegen denkbaar, bijvoorbeeld het schrijven van brieven naar kamerleden of ministers, het organiseren van demonstraties of bijeenkomsten, het verzamelen van petities en ga maar door. Uiteraard geldt wel: een gezamenlijke stem is krachtiger dan een individuele stem!