"Als betrokken ouders doen wij u graag (globaal) verslag van onze bevindingen op deze avond.

Hoewel wij beiden in juni ’11 gestopt zijn als lid van een cliëntenraad en ook onze resp. zoon en dochter inmiddels geen ‘jeugdzorgjongeren’ meer zijn, wilden we graag horen wat de overdracht van de jeugdzorg naar de gemeenten nu met name voor cliënten zal (kunnen) gaan betekenen. 

Marianne van der Laar, directeur van het LCFJ, vertelde als eerste spreker van de avond dat een jongere onlangs over de transitie concludeerde dat het proces veel weg had van een ‘provinciale dropping’. Wat haar betreft mocht de bijeenkomst dan ook deze benaming krijgen, omdat er over het onderwerp nog aanzienlijk meer vragen leven dan antwoorden te vinden zijn.

Betere preventieve zorg, maar 'Recht op jeugdzorg' vervalt

De vragen waren er niet allen bij de  aanwezige cliënten, ook Paul Bonke van het Interprovinciaal Overleg (IPO) had deze. Hij zei te verwachten dat de stelselwijziging een verbetering voor de preventieve zorg zal inhouden. Maar ook sprak hij zijn bezorgdheid uit over het schrappen van het wettelijk geregelde ‘recht op zorg’ en het komen te vervallen van de landelijk geldende indicatieregeling via de Bureaus Jeugdzorg. Hiermee verdwijnt tevens voor cliënten de mogelijkheid om bezwaar te maken via de rechter! Hij vroeg zich af hoe de gemeenten in de toekomst om zullen gaan met de inrichting van jeugdzorg inzake zwaardere hulpvragen (denk aan residentiële en gesloten hulp) en welke onderlinge verschillen en ongelijkheid dit voor hulpvragers zal kunnen opleveren. Hij pleitte daarom voor het instellen van een (landelijk) controlerend orgaan om e.e.a. te kunnen toetsen en tevens te bewaken dat sommige gemeenten zich er ‘vanaf maken’.

Een jeugdzorgmedewerkster uit het publiek hield een pleidooi om voor de minder valide of verbaal zwakke doelgroep, die de eigen belangen niet kan verdedigen, vooral iets landelijks overeind te houden. Uit de zaal werd de aanbeveling gedaan om naar al bestaande en relevante ervaring in Duitsland te kijken. Maar ook in eigen land wordt volgens een gemeenteraadslid binnen sommige gemeenten al stevig aan nieuw beleid gewerkt, waarbij duidelijk uitgegaan wordt van het belang van de cliënten in jeugdzorg.

De directeur van het AKJ vroeg naar de plek voor (juridische) ondersteuning en aandacht die vertrouwenspersonen vanuit het AKJ nu aan cliënten bieden en welke momenteel nog landelijk en provinciaal wordt gefinancierd. Wat gaat hier straks mee gebeuren? En wordt hier nu al naar gekeken?

Gebrek aan kennis en informatie 

Er blijkt bij gemeenten een groot gebrek aan informatie en kennis te bestaan over wat in de jeugdzorg omgaat. O.a. de sprekers van de VNG ( dhr. Hoddenbagh) en van Zorgbelang (dhr. Boersma) pleitten om hier actief mee aan de slag te gaan. Dhr. Boersma waarschuwde al eerder op de avond om goed op te letten dat de gemeenten niet eerst en hoofdzakelijk bezig gaan met de financiële beheersbaarheid van het geheel maar dat ook de inhoud gelijktijdig wordt opgepakt. De heer Hoddenbagh gaf o.a. als tip aan de cliënten(organisaties) om met name de gemeenteraadsleden te proberen te informeren en te beïnvloeden vanwege hun belangrijke rol.

Niet alleen professionele gastsprekers kwamen deze avond aan het woord. Sara en Rita uit de jongerenraad van Cardea deden verslag van een goed gesprek, dat zij onlangs hebben gevoerd met een aantal ambtenaren van het Ministerie van VWS. Daar hebben zij voor jongeren belangrijke items ingebracht zoals het kennen van je rechten en het werken aan een goed begeleidingstraject voor 18+jongeren, dus na hun vertrek uit jeugdzorg. Er komt nog een vervolggesprek over o.a. het aanstellen van zorgcoördinatoren.

Een jongere uit de zaal illustreerde met haar eigen ervaringen - inzake o.a. meer dan 25 herplaatsingen in haar jaren bij jeugdzorg en gemeenten die geen aanbod blijken te hebben - hoe het niet moet. Brigitte van Egmond, een ouder uit de Centrale Cliëntenraad van Stek Jeugdhulp, hield onder de slogan ‘Leuker kunnen ze het niet maken, maar wel gemakkelijker” een pleidooi voor een beter en duidelijker toegankelijke jeugdzorg.

En een bestuurder van Horizon meende te mogen vaststellen dat het ingezette transitie-proces tot nog toe meer lijkt op een structuurwijziging dan op de beoogde cultuurwijziging. Zijn opmerking ontlokte aan de aanwezigen in de zaal een bevestigend applaus.

Jongeren willen goede, gecoördineerde zorg

Vervolgens arriveerden de jongeren, die deze avond samen met Fietje Schelling van JSO in een aparte ruimte een tiental items inventariseerden, die ze aan beleidsmakers mee wilden geven. De belangrijkste ervan:

1. het is van het grootste belang dat het eerste contact met de hulpverlening goed verloopt en graag via één aanspreekpunt, dus coördinatie van de zorg
2. nazorg dient goed geregeld te worden middels samenwerking en goede (dossier)overdracht
3. minder verschillende regels en meer eenduidigheid tussen instanties onderling

De betreffende jongeren gaven aan graag mee te willen blijven denken en ook de relevante informatie te blijven ontvangen. Nadat de voorzitter concludeerde dat deze avond zeker vervolg moet krijgen, was er nog gelegenheid tot napraten met elkaar onder het genot van wat lekkers.

Hoewel we naar den Haag waren gekomen met de hoop op veel nieuwe informatie over de grote veranderingen, die gepaard zullen gaan met het overgaan van jeugdzorg van provincies naar gemeenten, bleken er dus veel meer vragen dan antwoorden te liggen. Dat betekent echter tevens dat het nu (nog) de juiste tijd is om je als cliënt te laten zien en horen!

Wanneer onze stemmen samen een krachtig geluid vormen kunnen gemeenten er niet omheen om naar ons als ervaringsdeskundigen te luisteren en ons serieus te nemen!"

13 oktober 2011, Trijnie de Rijk en Yvonne van der Werf

Het LCFJ organiseert in de komende maanden verschillende bijeenkomsten over de stelselwijziging, samen met onze provinciale partners. Heeft u hierin interesse, laat ons dit dan weten via de contactpagina!

Een volledig verslag van bovenstaande bijeenkomst volgt binnenkort op deze website!

transitie jeugdzorg

bijeenkomsten

cliëntparticipatie

stelselwijziging

cliëntenraad