Als drukke vrouw zijnde, was ik weer dik te laat en door alle wegwerkzaamheden wel meer dan het gemiddelde 'Brabants kwartiertje', maar enthousiast sloot ik via een achterommetje de zaal binnen.

Ik was er uit naam van de CRJZNB en had anderen binnen de cliëntenraad van Bijzonder Jeugdwerk Brabant bereid gevonden ook te komen. Ik kwam binnen op het moment dat senior adviseur Marjet van Houten van Movisie aan het woord was met hun visie op de decentralisaties in perspectief. Zij werd opgevolgd door Marc Steen, onderzoeker van TNO, die een beknopte bevinding gaf over co-design en -creatie om samen sturing te geven, waarin het over het algemeen neerkwam op het maken van een omslag binnen de transitie in de zorg. Hij deed zijn verhaal in het Nederlands, maar doorspekt met Engelse termen. Later tijdens de beursvloer heb ik dhr. Steen erop aangesproken dat je zo'n presentatie beter in één taal kan spreken. Alhoewel ik het me wel kan voorstellen dat je vanuit TNO veelal de Engelse taal gebruikt, moet het toch niet moeilijk zijn om te spreken over co-ontwerp. Het zal waarschijnlijk een trend zijn binnen internationale instellingen om veelvoudig Engelse benamingen te gebruiken, maar ik hoor een dialoog persoonlijk liever in mijn moerstaal.

Belang van de autonomie van de mens

Uiteindelijk werd het plenaire gedeelte afgesloten door Niels Schuddeboom, sparringpartner en verbinder van Shakingtree Interventions. Met zijn interactieve redevoering haalde hij aan waarom de autonomie van een mens zo belangrijk is binnen de zorg. Door zijn beperkingen, hij zit in een rolstoel, is hij voor veel dagelijkse handelingen afhankelijk van derden. Nu de PGB's komen te vervallen en zorg steeds moeilijker in te kopen is, maakt hij zich zorgen over wat er dan gaat gebeuren binnen de transitie voor chronisch zieken en zorgvragers. Hoe ziet je leven er dan uit, wanneer je afhankelijk gemaakt wordt van de mensen om je heen. Hij vroeg of iemand zich daar een voorstelling bij kon maken, waarop ik reageerde.

Ik heb zelf een autistische broer en ben zijn mantelzorger. Onlangs wees hij mijn bezoek van de hand. Ik wilde graag gewoon even op visite komen. Aangezien ik regelmatig bij hem kom, zei hij: ”ik heb je deze maand al vaak genoeg gezien” en concludeerde dat ik een cliënt erbij had, maar mijn broer kwijt was. Niet dat ik de zorg taken niet op me zou willen nemen, maar dat mijn broer voor zijn gevoel van autonomie, mij liever niet meer voor het gewone bezoekje wil verwelkomen.

Tijdens de beursvloer was er gelegenheid om een lunch te nuttigen en zo nodig te netwerken. Hier werd ik aangesproken door een dame van Mezzo, een instelling die de belangen van mantelzorgers behartigt. Zij heeft me wijzer kunnen maken op het gebied van mantelzorg tijdens een WW uitkering. De volgende dag belde ze me terug met de vraag of ik evt. een gezicht zou willen zijn binnen de media, alhoewel ik daar niets meer van terug gehoord heb.

Masterclass creatieve cliëntparticipatie

Na samen met mijn collega's van de cliëntenraad te hebben besloten welke masterclass we zouden volgen, kregen we nog een korte stoelmassage aangeboden. Uiteindelijk hebben we voor de masterclass ‘creatieve cliëntparticipatie: bewoners als partners in zorg’ gekozen. Deze werd gegeven door Merel Visse, onderzoekster VUmc en Tineke Abma, hoogleraar cliëntparticipatie in de ouderenzorg VUmc.

Bij binnenkomst werden we in vier willekeurige groepen verdeeld. Er werd een lijfspreuk ingezet: “Als creatief persoon heb je geen mooi pak nodig, maar een dikke huid”. Waarom niet beide, dacht ik. Twee groepen moesten ideeën opdoen over hoe men een goed cliëntenbeleid kan opzetten en de twee andere groepen moesten bezien hoe men dit kon saboteren. Van die tweede partij werden alle opmerkingen genoteerd en werden er praktijkvoorbeelden gegeven. Toen was er even tijd voor een kopje thee of koffie.

Bij aanvang van het tweede deel van de masterclass, vroeg ik waarom 'onze' positieve bijdragen, waarin het vooral neer kwam op mobilisatie, niet werden genoteerd. Op dat antwoord kwamen we nu, vertelde ze me en ik luisterde aandachtig verder.

We kregen het PARTNER-model voorgelegd aan de hand van een schema.

Het PARTNER-model (zie ook deze link):

Participation
Action
Relational
Trust

Negotiation
Empowerment
Responsiveness

Bovenaan staat dat cliënten eerst samen de agenda en standpunten bepalen om daarna in dialoog met professionals gezamenlijke actiepunten te bepalen en deze uit te voeren.

We kregen een casus: 'pesten in het verzorgingstehuis' voorgelegd en iedere groep kreeg hierin een rol toebedeeld. Vervolgens moesten er uit iedere groep 2 mensen deelnemen aan het rollenspel, om de casus uit te beelden. We werden met z'n allen in een kring gezet om het gesprek rondom de casus aan te gaan en een oplossing te vinden. Overige deelnemers van de masterclass kregen de opdracht dit te monitoren en tot conclusies te komen.

Hierin werd al snel duidelijk welke 'cultuur' er heerst binnen de cliëntparticipatie en dat verandering echt bij jezelf begint om een uiteindelijke cultuuromslag binnen de zorg te maken. Na afloop van de masterclass was er nog de gelegenheid om een drukwerk nagezonden te krijgen over cliëntparticipatie in de ouderenzorg. Deze heb ik na ontvangst afgegeven bij de cliëntenraad van het verpleegtehuis waar mijn oma zit.

Voor haar heb ik de mantelzorg gedragen in de maanden voordat ze naar de verpleegafdeling ging.

Conclusie

Het was al met al een goede conferentie, niet zozeer toegespitst op de jeugdzorg, maar met het oog op alle gelederen binnen de zorg. 

Voor meer informatie over de conferentie, kijk op deze site

landelijk

jeugdzorg 2.0

cliëntparticipatie