Je kunt in deze wegwijzer lezen hoe je moet vergaderen, brieven schrijven, discussiëren, enzovoorts. Allemaal noodzakelijke vaardigheden binnen het raadswerk. Echter het uiteindelijke doel van een cliëntenraad is het behartigen van de belangen van de cliënten binnen de instelling. De meest directe manier om daar aan te werken is door te onderhandelen met de directie, die heeft het binnen een instelling per slot van rekening voor het zeggen. Naast onderhandelen kun je ook op een meer indirecte en informele manier proberen om invloed uit te oefenen op de directie, namelijk door te lobbyen. Ook via anderen, of met andere woorden via je netwerk, kun je een antwoord op je vraag of een oplossing voor je probleem vinden. Deze drie manieren om zaken voor elkaar te krijgen, onderhandelen, lobbyen en netwerken, worden in dit hoofdstuk behandeld.

Onderhandelen
Onderhandelen is niet een manier om, met allerlei trucs, zoveel mogelijk eigen voordeel te behalen ten koste van de ander. Integendeel, onderhandelen is een gezamenlijk zoeken naar een voor beide partijen zo gunstig mogelijk oplossing.

Uitgangspunt is dat er een probleem of vraag is. De raad heeft bijvoorbeeld geen eigen kantoor- en vergaderruimte. Beide partijen, zowel de raad als directie, proberen hiervoor een oplossing te vinden. Echter beide partijen hebben verschillende belangen. De raad wil graag een eigen, grote ruimte; de directie zegt over onvoldoende vergaderruimte en geld te beschikken. Anderzijds willen de twee partijen niet dat er door dit probleem een conflict ontstaat, ze hebben elkaar nodig. De raad de directie om dingen voor elkaar te krijgen; de directie de raad voor het contact met de ‘klanten’. Zowel directie als raad zullen dus door middel van onderhandelen proberen om een voor beide partijen aantrekkelijke, of in ieder geval aanvaardbare oplossing te vinden.

Lobbyen
Ook buiten de onderhandelingstafel om kun je als raad proberen om de besluitvorming van de directie te beïnvloeden. Bijvoorbeeld door het standpunt van de raad naar voren te brengen tijdens een receptie. Of door het versturen van een discussienota of het schrijven van een artikel voor het instellingsblad. Met andere woorden: door te lobbyen. Lobbyen is dus een poging om in de wandelgangen invloed uit te oefenen op de directie of andere leidinggevenden.

Netwerken
Als je als cliëntenraad te maken krijgt met een vraag, een klacht of een wens, dan kun je daarmee naar de directie stappen. Daar heb je per slot van rekening een samenwerkingsovereenkomst mee. Maar naast de directie heb je als raad nog vele andere contacten. Bijvoorbeeld met cliënten, bepaalde personeelsleden, de ondernemingsraad, collega-raden, enzovoorts. Ook daar kun je aankloppen voor informatie of hulp. Het actief onderzoeken hoe je die contacten kunt inschakelen voor het oplossen van een probleem, noemt men netwerken.