De meeste instellingen hebben in hun jaarplannen staan, dat zij cliëntenparticipatie belangrijk vinden. Hiermee bedoelen zij dat zij cliënten actief willen laten deelnemen aan de vormgeving van de eigen hulpverlening (bijvoorbeeld door betrokken te zijn bij het op- en bijstellen van het hulpverleningsplan). En … deze instellingen vinden betrokkenheid van cliënten vaak niet alleen belangrijk in individuele hulpverleningssituaties, maar ook als het gaat om organisatievraagstukken. Waar moet het naar toe met de organisatie, wat kunnen we verbeteren aan de hulpverlening en meer van dat soort vragen …

Het hebben van een officiële cliëntenraad is natuurlijk een belangrijk middel om de betrokkenheid/participatie van cliënten bij het instellingsbeleid vorm te geven. Maar instellingen kunnen op dit vlak nog veel meer doen.

Het is goed om als cliëntenraad te weten wat de instelling op het gebied van cliëntenparticipatie allemaal (wil gaan) doen. Als dat nog heel weinig is, is het misschien ook wel zaak om de instelling te adviseren om hier eens wat meer werk van te gaan maken …

Want er is heel veel mogelijk op het gebied van cliëntenparticipatie en -als daar tenminste goede afspraken over worden gemaakt- kan de cliëntenraad daar zeker zijn voordeel mee doen!

Andere manieren dan de cliëntenraad om invloed uit te oefenen en als cliënt je mening te geven zijn bijvoorbeeld ouderraden, bewonersvergaderingen, enquêtes, maar je kunt ook denken aan nieuwere vormen als:
o    verbetergroepen
o    jongerenraadpleging
o    cliëntenpanel
o    (ex)cliënten trainen hulpverleners
o    gebruik van nieuwe media

De cliëntenraad kan ervoor kiezen om samen met medewerkers van de instelling –zoals een functionaris kwaliteitszorg of cliëntenbeleid- deze activiteiten te organiseren, op gang te brengen of de uitkomsten te volgen. In de praktijk blijkt dat bij organisaties die ook gebruik maken van deze vormen van cliëntenparticipatie er een steeds intensievere wisselwerking tussen cliënten en medewerkers gaat ontstaan. De belangstelling en het begrip voor elkaars standpunt neemt erdoor toe. 

Het geven van een mening of advies is één vorm van cliëntparticipatie. Hiernaast zie je een plaatje van de zogeheten 'participatie-ladder'. Daar kun je zien, dat participatie ook nog verder kan groeien; van informatie krijgen en adviseren tot echt zelf dingen kunnen kiezen!